A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ İçerik Ekle
Sualtında, Kaldırma, Balonu, Kullanma, Ümit, Sakmar
Sualtında Kaldırma Balonu Kullanma-Ümit Sakmar

Sualtında Kaldırma Balonu Kullanma-Ümit Sakmar

SUALTINDA KALDIRMA BALONU KULLANIMI TEMEL PRENSİPLERİ

ÜMİT SAKMAR

3 YILDIZ EĞİTMEN

CADDEBOSTAN BALIKADAMLAR SPOR KULÜBÜ  

A =      Kaldırılacak cismin sualtındaki hacmini bulmak ve tatlı ya da tuzlu suya göre cisim hangisinin içerisindeyse, cismin hacminin çarpan olarak alınmasıyla su içerisindeki ağırlığını hesap etmek gereklidir, buna  “A” değeri diyelim. Bu değer kadar bir kuvvetle cisim su içersinden yüzeye doğru kaldırılır. ( Arşimet kanunu = Su içine daldırılan bir cisim hacmi kadar hacme eşit batırıldığı suyun ağırlığına eşdeğer bir kuvvetle su yüzeyine doğru kaldırılır) 

B =      Cismin su dışındaki ağırlığı bilinmelidir. Bunada “B” değeri diyelim 

            Arşimet Kanunu’na göre A , B den büyük ise  cisim . Yani cismin hacmi kadar suyun ağırlığı , o cismin su dışındaki ağırlığından fazla ise cisim yüzeye doğru çıkar ve sonuçta yüzeyde yüzer durumda kalır.  

            ÖRNEK 

Su dışında :     Hacmi 30 litre ve ağırlığı 50 kg olan bir cisim var. Bu cismin su içersinde hacmi değişmiyorsa, ağırlığıda içinde bulunan suyun yoğunluğuna göre şöyle bulunur ; (Deniz suyu için.)

Deniz suyunun yoğunluğu = 1.03 kg/m3 

Cismin hacmi = 30 litre

Su içindeki ağırlığı = A = 30 x 1.03 = 30.9 kg dır.

Su dışındaki ağırlığı = B = 50 kg.

B > A = 50 kg > 30.9 kg olduğu için batar. (Cismin su dışındaki ağırlığı, su içindeki ağırlığından büyükse cisim batar.)

Batırıcı kuvvet ise = 50 kg – 30.9 kg = 19.1 kg dır.

(Batırıcı kuvvet cismin daha büyük olan su dışındaki ağırlığı ile daha küçük olan su içindeki ağırlığının farkı kadardır. Başta da belirttiğimiz gibi su dışındaki ağırlığı daha büyük ise cisim batar, su içindeki ağırlığı daha büyük ise cisim yüzer) 

Bu cismi kaldırmak için teorik olarak yapılması gereken nedir ? Eğer bu cisme hesapladığımız 19.1 kg batırıcı kuvvet kadar, su yüzeyine doğru kaldıran yüzdürücü bir kuvvet uygularsak bu cisim nötr olur yani dengelenir. Su içerisinde bulunduğu noktada kalır dipteyse dipte kımıldamadan durur ya da su içerisinde dip ile yüzey arasında bir yerde ise aynı derinlikte dengede kalır ne batar ne yüzeye yükselir. Aynen BC’sini iyi kullanan bir dalıcı gibi suda bulunduğu derinlikte asılı kalır.

Şayet bu kaldırma kuvvetini biraz arttırırsak yani 19.1 kg yerine 19.2 kg kuvvetle yüzeye kaldırırsak nötr’lük bozulur ve o zaman cisim yukarı doğru yükselir çünkü 0.1 kg lık bir ilave ile batırıcı kuvvet 50 kg kaldığı halde, kaldırıcı kuvvet = Cismin su içindeki ağırlığı + ilave kaldırıcı kuvvet  =  30.9 kg + 19.2 kg = 50.1 olur. İşte bu 19.2 kg lık kaldırma kuvvetini içine 19.2 kg lık ağırlıktaki tuzlu suyun hacmi kadar ( 19.2 : 1.03 = 18.64 litre ) hava basılan kaldırma balonu sağlar.

Balon esnek olduğu ve cismi kaldırırken, su üstüne doğru yükseldiğinde balonun dışındaki suyun basıncı azalacağı için esnek balon genişler ve içerisinde sıkışmış haldeki havanın dolayısıyla da balonun hacmi büyür ve kaldırma kuvveti de artar balon daha da hızlanarak yüzeye doğru çıkmaya başlar. İşte hacmi sabit tutabilmek için balon üzerine genişleyen havayı tahliye etmek üzere egzoz valfi konur ve cismi yüzeye çıkaran dalgıç zaman zaman bu egzoz valfini açıp havayı dışarı kaçırarak yüzeye yükselme hızını kontrol eder.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKLİ HUSUSLAR :

-Cismi kaldırırken altında bir dalgıcın olmaması gerekir. 

-Kontrollü çıkışı uygulayan ve balon egzoz valfını idare eden dalgıcın, cismin ne tam üzerinde ne de altında olmaması balonun yanında olması gereklidir. 

-Dalgıcın kaldırma balonuna kesinlikle kendisini bir kanca veya kilitle bağlamaması  gereklidir. 

-Balonun çıkacağı yüzeyde bir tekne ya da dalgıç olmamalıdır. 

-Derinlik fazlaysa balon ile cismi bir kerede yüzeye çıkarmaktansa su altında önce daha sığ bir yere alarak kademeli çıkış yapmak daha emniyetlidir. 

-Cisim balona daha kaldırılmadan önce dengeli bağlanmalı ve denge kontrolü için önce kaldırma balonuna cismin su içerisindeki ağırlığına eşit bir ağırlığa eşdeğer hacimde hava basarak cisim önce nötr yüzerlik durumuna getirilmelidir. 

-Birden fazla kaldırma balonu gerektiren bir yapıya sahip cisimleri yüzeye çıkarmak için kullanılacak balonların toplam hacminin kaldırma kuvvetini sağlayan hacmin % 10-15 den fazla olmaması gereklidir aksi halde kontrol kaybedilirse balonların hacmi aşırı artacağı için çıkış hızı çok yükselir ve bir kaza olma riski artar. 

Ümit Sakmar