A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ Ekle
Soğuk Savaş dönemi Özet

Soğuk Savaş dönemi Özet

 TANIMI

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD ve SSCB arasında siyaset, ekonomi ve teknoloji alanlarında gerçekleşen silahsız çatışmalardır. 1945 Yalta Konferansı ile başlamış, 1990 Varşova Paktı ile son bulmuştur.
 
     NEDENLERİ
SSCB’nin güçlenerek dünyaya komünizmi yaymak istemesi
ABD’nin savaş sonrasında milletlerarası politikada birinci plana geçmek istemesi
ABD ve SSCB’nin hâkimiyet mücadelesi
 
     SONUÇLARI:
ABD ve SSCB arasında çıkan kutuplaşma sonucu ABD, 1947’de Truman Doktrini’ni oluşturdu.
 
     BLOKLARIN KURULUŞU
     Doğu Bloğu’nun Kuruluşu:
Soğuk Savaş Dönemi’nde Sovyetler Birliği İle onun Doğu ve Orta Avrupa’daki müttefiklerine DoğuBloğu denir. SSCB, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra bu bölgelerdeki askeri birliklerini çekmeyip bu bölgelerdeki ülkelerde komünist partilerin iktidara gelmesini sağlamış. Böylece, Doğu Bloğu oluşturuldu.
 
     Yaşanan Gelişmeler:
Kominform’ un Kurulması: 1947’de Doğu Bloğu ülkeleri arasında siyasi ve ideolojik işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla kurulmuştur.
Komekon’un Kurulması:1949’da Doğu Bloğu ülkeleri arasında ekonomik işbirliğini sağlamak amacıyla kurulmuştur.
Berlin Buhranı:Doğu Berlin’ in Ruslar tarafından 1948’ de resmen işgal edilmesidir.
 
Batı Bloğu’nun Kuruluşu:
Soğuk Savaş Dönemi’nde Rusya’ ya karşı oluşturulan ABD ve müttefiklerine Batı Bloğu denir.
 
     Yaşanan Gelişmeler:
1.      Truman Doktrini’nin Oluşturulması
2.      Marshall Planı’nın Hazırlanması
3.      NATO’nun Kuruluşu
4.      Avrupa Konseyi’nin Oluşturulması
5.      Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun Oluşturulması
       
Truman Doktrini’nin Oluşturulması: 1947’ de uygulanmıştır. SSCB’nin Orta ve Doğu Avrupa’ da yayılmasından sonra Yunanistan’da iç savaş çıkararak burada egemenlik kurmaya çalışması veTürkiye’den boğazlarda egemenlik hakkı ve Kars, Ardahan, Iğdır illerini istemesi sonucu ABD’nin bu iki ülkenin de Doğu Bloğu’na katılmasını önlemek amacıyla bu iki ülkeye askeri ve ekonomik yardımda bulunmasıdır.
 
Marshall Planı’nın Hazırlanması: İkinci Dünya Savaşı’ndan bitkin çıkan ve ekonomik yönden sıkıntı yaşayan Avrupa ülkelerine ve özellikle Türkiye’ ye yardım için ABD tarafından hazırlanan programdır.
 
Uzakdoğu’da Çatışma:
1.      Kore Savaşı
2.      SEATO’nun Kuruluşu
Kore Savaşı:
1950-1953 yılları arasında Kuzey ve Güney Kore arasında yaşanmıştır. Kuzey Kore’nin Çin ve SSCB’ den aldığı destek ile ABD destekli Güney Kore’ye saldırmasına Kore Savaşı denir.
Önemi:
o   Yeni komünist bölgelerin kurulması önlenmiştir.
o   Bu savaşta Türk askerinin başarılı olması sonucu Türkiye, NATO’ ya üye olmuştur.
 
SEATO’nun (Güneydoğu Asya Savunma Örgütü)’ Kurulması:
ABD’nin Güneydoğu Asya’ da komünizme ve Sovyet yayılmasına karşı etkinliğini artırmak amacıyla 1954’te kurduğu siyasi bir kuruluştur. ABD, SEATO ile Çin’ i ve SSCB’yi bir çember içine almayı hedeflemiştir.
 
NATO’nun( Kuzey Atlantik Savunma Paktı) Kurulması:
ü  Rusya’nın yayılmasını önlemek ve barışı korumak amacıyla 1949’ da kurulmuştur.
ü  1950’ de Türkiye, üyelik başvurusu yapmıştır.
ü  1952’de Türkiye, NATO’ ya üye olmuştur.
 
Avrupa Konseyi’nin Kurulması:
ü  1949’ da kurulmuştur. Türkiye, aynı yıl konseye üye olmuştur.
 
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun(AET)’Kurulması:
ü  1957’ de kurulmuştur. 1993’ ten sonra da Avrupa Birliği adını almıştır.
 
Paylaşılamayan Ortadoğu:
İsrail’ in Kuruluşu: 1948’ de Balfour Deklarasyonu ile kurulmuştur.
Eisenhower Doktrini’nin Oluşturulması: 1954’te “ Barış İçin Ortam” programını başlatan dönemin ABD başkanı Eisenhower’ ın Rusya’nın yayılmasını önlemek amacıyla Ortadoğu ülkelerine askeri ve ekonomik yardımda bulunmasıdır.
     Destek Veren Ülkeler                                               Destek Vermeyen Ülkeler
      Türkiye                                                                      Mısır
      Yunanistan                                                                 Suriye
      Pakistan                                                                     Ürdün
      Lübnan                                                                      Suudi Arabistan
      Irak
      İsrail
 
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ’ NDE TÜRKİYE
1.Soğuk Savaş Dönemi’nde Türk Dış Politikası:
Türkiye, bu dönemde Rus yayılmasına karşı ABD ile yakınlaşmıştır.
 
Türkiye’nin Avrupa Konseyi’ ne Girişi:
Batı ile siyasi, ekonomik işbirliğinin gerçekleştirilmesi ve güvenliğin artırılması amacıyla Türkiye, önemli bir adım atarak hiçbir askeri niteliği olmayan bu teşkilata 1949’ da üye olmuştur.
 
 
Türkiye’nin NATO’ ya Girişi:
ü  NATO, 1949’ da kurulmuştur.
ü  1950’ de Türkiye, üyelik için başvurmuştur.
ü  1952’ de Türkiye, NATO’ ya üye olmuştur (Bunda Türkiye’nin 1950 Kore Savaşı’nda askeri başarılar elde etmesi etkili olmuştur).
 
Balkan Paktı’nın Kurulması:
Türkiye’nin 1950’de Kore Savaşı’na asker göndermesi sonucu NATO’ ya üye olması
SSCB’nin tepkisine yol açmıştır. Bunun sonucunda, ABD’nin desteği ile SSCB’nin tehdidine karşı Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında 1954’te Balkan Paktı imzalanmıştır.
 
Bağdat Paktı’nın Kurulması:
ü  Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere tarafından bölge barışını sağlamak amacıyla
 1955’te kurulmuştur.
ü  Irak’ ın pakttan ayrılmasıyla adı, Cento olarak değişmiştir.
     
Türkiye’ de Hayat
Siyaset:
ü  1908 İkinci Meşrutiyet Dönemi’nden sonra çok partili hayata geçişin ikinci denemesi,
1946’ da Demokrat Parti’nin kurulması ile olmuştur.
ü  Bu dönemde Milli Kalkınma Partisi ve Demokrat Parti kurulmuştur.
ü  1946’ da seçim sistem; açık oy, gizli sayım idi.
ü  1950’ de seçim sistemi; gizli oy,  açık sayım oldu.
ü  1950’ de Demokrat Parti’nin iktidara gelmesi Beyaz Devrim olarak adlandırılmıştır.
ü  27 Mayıs 1960 İhtilali ile Demokrat Parti iktidarı sona ermiştir.
 
Ekonomi:
ü  Marshall Planı yardımlarından yararlanmak amacıyla “Devletçilik” politikasından vazgeçilerek 1947’ de, Türkiye İktisadi Kalkınma Planı adında bir metin hazırlanmıştır. Bu plan tarımsal gelişmeye endekslenmiş olsa da haberleşme, sulama, enerji, demir- çelik,
Maden ve sanayi kollarını temel etkinlik olarak kabul ediyordu.
ü  Demokrat Parti, özel sektörün geliştirilmesi için harekete geçmiş ancak ekonomi, yine devletin kararlarına göre şekillenmiştir.
ü  Türkiye’ de enflasyonun artması devleti yeni kararlar almaya yöneltmiştir.
ü  1958’de dış ticareti geliştirmek amacı ile hükümet, “4 Ağustos Kararları” denen bir önlem paketi hazırladı. Türk parasının değeri düşürüldü.
ü  Bu çalkantılar sonucunda siyasi kriz oluştu ve 27 Mayıs 1960 İhtilali ile Demokrat Parti
İktidarı sona erdi.
ü  Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu. Bu teşkilat 1960’ tan 1980’lere kadar 5 Yıllık Kalkınma
Planları hazırladı.