A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ Ekle
Sanayide Kullanılan Asit Ve Bazların İsimleri Nelerdir

Sanayide Kullanılan Asit Ve Bazların İsimleri Nelerdir

 ASİTLER VE BAZLAR

ASİTLER

Asitler, çözeltiye hidrojen iyonu bırakan bileşiklerdir Bütün asitler hidrojen (H+) içerir Genelde;

1- Ekşi bir tada sahiptirler

2- İndikatörlerin rengini değiştirirler (Asitler litmus kağıdını kırmızıya çevirirler)

3- Bazlarla reaksiyona girdiklerinde tuz ve su oluştururlar Bundan başka çok çeşitlilik gösteren başka özellikleri de bulunur Bu spesifik özellikler, anyon muhtevası ve ayrılmamış molekülerden dolayı olur Çeşitli asitlerin molekülleri, çözeltiye farklı miktarda serbest Hidrojen bırakma eğilimindedirler

Hidroklorik asit (güçlü asit)

HCI H + CI –

Asetik asit (zayıf asit)

C2 H4 O2 (CH3COOH)

Asetik asit; (sirke) zayıf iyonize olur ve serbest oksijenden az miktarda çözeltiye bırakır Güçlü asit ve bazlar iyonlarına ayrılır ve ayrılmış halde bulunur Bu asit olarak tek yönlü ok ile ifade edilir Zayıf asit ve bazlar sürekli olarak iyonizasyon prosesi altındadırlar Serbest iyonlar sürekli olarak tekrar kombine olurlar Bu durum çift yönlü ok ile belirtilir

Asidik olan bir su asit nötralizerleri ile arıtılır Su asidik ise geçtiği yerlerde zamanla mavi-yeşil lekeler ortaya çıkar pH testleri ile suyun asidik olup olmadığı anlaşılabilir

Asit nötralizer olarak kalsit kullanıldığı zaman suya karışan çözünmüş kireç taşları su sertliğinin artmasına neden olur

Soda veya sodyum hidroksit ile de pH yükseltilebilir

BAZLAR

Bazlar, hidroksit iyonu bırakan maddelerdir Örnek olarak Sodyum hidroksit (NaOH) ve amonyum hidroksit (NH4OH) verilebilir

Sodyum hidroksit,

Na OH Na + + OH –

Amonyum hidroksit,

NH4OH NH4+ + OH –

Genelde;

1- Acı tada sahiptirler

2- Kaygan hissiyatı verirler

3- İndikatörlerin rengini değiştirirler (Litmus kağıdını mavi yaparlar)

Amonyum hidroksit, zayıf bir bazdır ve çökeltiye az miktarda hidroksit iyonu bırakırlar Güçlü baz ve zayıf baz durumu da asitlerde olduğu gibidir

pH

pH suyun asitlik veya bazlık durumunun bir ölçüsüdür ve logaritmik bir ölçüdür Saf su H ve OH iyonları açısından dengelidir ve PH değeri 7’dir

PH<7 ise asidik , PH>7 ise baziktir

PH H+ iyonlarının elektrik potansiyellerine bağlı olarak veya renk indikatörleri ile ölçülebilirDüşük PH’lı sular çoğunlukla, hız kısıtlayıcı reaksiyon olan katot reaksiyonunu kolaylaştırıp, korozyonu artırır Bu parametre içme suyunun güvenliği hakkında direk bilgi vermez Düşük pH ve aynı zamanda düşük TDS ‘li sular korozif olduğu için borulardaki birtakım zehirli metalleri çözebilir Yüksek pH ‘a sahip sularda da pH’ı yükselten kimyasalların zararlı olup olmadığı belirlenmelidir

pH: hidrojen iyon konsantrasyonu veya sudaki hidrojen potansiyeli

pH’ın asitlik ve alkalilikle ilişkisi

Asidite,alkalinite ve pH derecesi ayrı ayrı şeylerdir Mesela hidroklorik asidin, sülfürik asidin ve hidroklorik asidin 01 normal eriyiklerinin (1 litre suda 1 litre eş değer gram ağırlıkta asit bulunan eriyik normal eriyiktir) asiditesi birbirinin aynıdır Halbuki bu eriyiklerin pH değerleri farklı ve sırasıyla 108, 120,2889’dur Asitlik bir yetenek faktörü olup bazları nötrleştirmek kapasitesi olarak belirlenir; aynı şekilde alkalilikte bir yetenek faktörüdür ve asitleri nötrleştirme kapasitesidir Halbuki pH değeri aksine bir şiddet, yoğunluk faktörü olup hidrojen iyonlarının konsantrasyonunu gösterir PH değeri asitlik ve alkalilik aktivitesinin (faaliyet derecesinin) bir ölçüsüdür

Alkalilik bir sudaki HCO3, CO3 ve OH köklerinin toplamının me/lt veya mg/lt cinsinden eşdeğeri kalsiyum karbonat olarak verilmektedir Asitlik de aynı şekilde sudaki SO4,CI,NO3 ve diğer asit köklerinin toplamına karşı gelen eşdeğer CaCO3 miktarını me/lt veya mg/lt cinsinden göstermektedir

Yani alkalilik ve asitlik terimleri eriyikte mevcut HCO3 ve SO4 gibi birçok köklerin ağırlığını göstermekte fakat bunların hiçbiri eriyiğin kimyasal aktivitesi hakkında fikir vermemektedir Halbuki pH , eriyiğin kimyasal aktivitesinin bir ifadesidir; zira eriyik ne kadar aktif ise o kadar çok iyonize olacak ve içindeki H+ iyonu miktarıda ona göre artacaktır

Önemli asit ve bazların özellikleri ve kullanıldığı alanları aşağıda bulabilirsiniz

FORMİK ASİT(HCOOH):

Bakterilere küf ve mayalara etki eder

Mikrobik bozulmayı önlemek için gıdalarda koruyucu olarak kulanıdır ( Karınca salgısında bol miktarda bulunur)

ASETİK ASİT(CH3COOH):

Sirke asidi olarak bilinir Asetik asitin %5-8 lik,çözeltisi sirke olarak kullanılır Asetik asit birçok ilaç endüstri maddesinin kullanılmasında kullanılırTahriş edici bir kokuya sahip bir sıvıdır Alüminyum asetat tuzu,taze kesilmiş yaralarda kan dindirici olarak kullanılır

SORBİK ASİT(HC6H7O2):

Küf ve mayaların gelişmesine engel olurBu özelliğinden dolayı yiyeceklerde antimikrobik koruyucu olarak kullanılır Kokusu lezzeti yoktur

SÜLFÜRİK ASİT(H2SO4):

Endüstride kullanılan en önemli asit ve dünyada en çok üretilen kimyasallardan biridir SO2 gazı kullanılarak Kontakt metodu denilen bir metotla üretilir Endüstride birçok alanda kullanılan bu asit,özellikle gübre üretiminde,amonyum sülfat üretiminde,patlayıcı yapımında,boya sanayinde,petrokimya sanayinde kullanılmaktadır

BENZOİK ASİT(C6H5COOOH):

Beyaz renkli iğne ve yaprakçık görünümünde bir maddedirGıdalarda mikrobik bozulmayı önlemek için kullanılır En çok kullanıldığı alanlar,meyve suyu,marmelat,reçel,gazlı ,içecekler,turşular ,ketçap ve benzeri ürünlerdir Benzoik asit, bir çok bitkinin yaprak ,kabuk ve meyvelerinde bulunurBenzoik asit genellikle sodyum tuzu olarak (Sodyum benzoat) kullanılır İlave edildiği bitkinin tadını etkiler

FOLİK ASİT :

Folik asit dokularında az da olsa bulunurFolik asit en çok koyu yeşil yapraklı sebzeler ve gıda olarak kullanılan hayvanların böbrek ve karaciğerlerinde bulunur Biftek, hububat, sebzeler,domates,peynir ve sütte az miktarda bulunurFolik asit eksikliğinde vücutta anemi (kansızlık )ortaya çıkar

HİDROJEN SÜLFÜR(H2S):

Renksiz bir gazdır Kokmuş yumurtayı andıran bir kokusu vardır Çok zehirlidir Uzun zaman solunduğunda insanı öldürebilir Havada seyreltik olarak bulunduğunda yorgunluk ve baş ağrısı yapar

NİTRİK ASIT(HNO3):

Nitrik asit,dinamit yapımında kullanılır Nitrik asitin gliserin ile reaksiyonundan nitrogliserin meydana gelirAyrıca nitrik asit NH4NO3 içeren gübrelerin üretiminde kullanılır

FOSFORİK ASİT(H3PO4):

Saf fosforik asit,renksiz kristaller halinde bir katıdır Fosforik asit,en çok fosfatlı gübrelerin yapımında ve ilaç endüstrisinde kullanılır

HİDROFLORİK ASİT(HF):

Hidroflorik asit yüksek oktanlı benzin yapımında ,sentetik kriyolit (Na3AlF6) imalatında kullanılır Ayrıca hidroflorik asit camların üzerine şekiller yapmak için kullanılır Bu iş için,önce cam eşya yüzeyi bir parafin tabakası ile kaplanır
Sonra parafinin üzerine bir çelik kalem ile istenen şekil çizilir Bu çizgilere hidrojen florür gazı veya çözeltisi tatbik edilir Camdaki parafin temizlendikten sonra camda yalnız sabit şekiller kalır

SODYUM HİDROKSİT(NaOH):

Beyaz renkte nem çekici bir maddedir Suda kolaylıkla çözünür ve yumuşak kaygan ve sabun hissi veren bir çözelti oluşturur Sodyum hidroksit,laboratuvarlarda CO2 gibi asidik gazları yakalamak için kullanılırEndüstride bir çok kimyasal maddenin yapımında ,yapay ipek,sabun,kağıt,tekstil,boya, deterjan endüstrisinde ve petrol rafinerilerinde kullanılır

POTASYUM HİDROKSİT(KOH):

Endüstride arap sabunu üretiminde,pillerde elektrolit olarak ve gübre yapımında kullanılır 

KALSİYUM HİDROKSİT(Ca(OH)2):

Beyaz bir toz olup,suda hamurumsu bir görünüş alır Sönmemiş kirece su ilave edilmesi ile elde edilirKalsiyum hidroksit asidik gazların uzaklaştırılması (Hava gazından hidrojen sülfürün uzaklaştırılması gibi),kireç ve çimento yapımı alanlarında kullanılır

AMONYAK(NH3):

Renksiz,kendine özgü keskin kokusu olan bir gazdır Sıvı amonyak özellikleri bakımından suya benzer, polar yapıdadır,hidrojen bağı yapar ve su gibi iyonlarına ayrışır Amonyak endüstride en çok azotlu gübrelerin ve nitrik asitin üretiminde başlangıç maddesi olarak kullanılır Zayıf baz olarak ve birçok Laboratuvarlarda ise amonyak ,zayıf baz olarak ve birçok kimyasal maddenin elde edilmesinde kullanılır Amonyak bilhassa nitrik asit ve amonyum tuzları imalatında,üre,boya,ilaç ve plastik gibi organik madde imalatında kullanılır Amonyak gazı normal sıcaklıkta basınç uygulandığında kolaylıkla sıvılaşır oluşan bu sıvının buharlaşma ısısı yüksektir (327 kcal/g ) bundan dolayı amonyak endüstride soğutucu olarak kullanılır

HİDROSİYANİK ASİT(HCN):

Tabiatta bulunan zehirlerin en kuvvetlisidir HCN’nin kokusu şeftali çekirdeği içi kokusuna benzerMetreküpte 34 miligram HCN varlığında kokusu hissedilir Öldürücü dozu konsantrasyonuna bağlıdırMesala,200 mg/m3 konsantrasyonda öldürücü doz 2000 mg dk/m3’tür
 

  Ad Soyad
  Yorum