A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ Ekle
Nazım Biçimleri Soruları

Nazım Biçimleri Soruları

 1. Aşağıdakilerin hangisinde beyitlerden oluşan nazım şekilleri bir arada verilmiştir?

A) Gazel, mesnevi, rubai
B) Kıta, şarkı, kaside
C) Kaside, mesnevi, kıta
D) Tuyuğ, gazel, mesnevi
E) Gazel, kaside, ilahi
 
2. Türk edebiyatına ait bir nazım şeklidir. Türkler bu nazım şeklini Klasik edebiyata sokmuşlardır. Genellikle üç ile beş dörtlükten oluşan bu türde aşk ve sevgilinin güzelliğinden bahsedilir.
Bu parçada sözü edilen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Türkü        
B) Tuyuğ       
C) Güzelleme
D) Şarkı         
E) Müstezat
 
3. Halk edebiyatındaki "türkü"nün divan edebiyatında karşılığı olan nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gazel        
B) Şarkı         
C) Kaside
D) Mesnevi    
E) Kıta
 
4. Divan şairlerince çok az kullanılmasına karşın Halk edebiyatı ozanları daha çok benimsemiş, "yedekli", "ayaklı" adlarıyla çokça kullanmışlardır. Bir uzun bir kısa mısradan oluşur.
Yukarıdaki parçada sözü edilen Divan edebiyatı nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şarkı         
B) Mesnevi    
C) Müstezat
D) İlahi          
E) Semai
 
5. Aşağıdakilerden hangisi taklit yoluyla yazılmış nazım şekillerine verilen addır?
A) Tegazzül   
B) Nesib        
C) Teşbib
D) Nazire       
E) Terbi
 
6. Aşağıdakilerden hangisinde anonim halk edebiyatı nazım şekilleri bir arada verilmiştir?
A) Ninni, ağıt, mani
B) Türkü, güzelleme, ninni
C) Şarkı, türkü, mani
D) Nefes, mani, ninni
E) Mani, ağıt, naat
 
7. Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
A) Kaside içinde söylenen gazele, tegazzül denir.
B) Münacat, Allah'ı ve peygamberi övmek için yazılan şiirdir.
C) Kasidenin ilk beytinin uyak şekli aa'dır.
D) Gazelde aşk ve sevgili konuları ele alınır.
E) Mesnevi aruzun kısa kalıbıyla yazılır.
 
8. "Mesnevi" ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) İran edebiyatında ortaya çıkmıştır.
B) Konu bütünlüğü vardır.
C) Beyit sayısında sınırlama yoktur.
D) Her beyit kendi arasında uyaklıdır.
E) Devrin önde gelenlerini övmek için yazılır.
 
9. —- kafiye bakımından gazelle aynıdır. Giriş (matla) ve şairin adının geçtiği beyit yoktur. —- ile gazel arasında konu bakımından da farklılıklar vardır. —- felsefi, tasavvufi bir fikir, bir hayat görüşü gibi konuları işler.
Yukarıdaki boş bırakılan yerlere aşağıdaki nazım şekillerinden hangisi getirilmelidir?
A) Kaside      
B) Mesnevi    
C) Rubai
D) Kıt'a          
E) Müstezat
 
10. Aşağıdakilerden hangisi bir gazelin ilk beyti olamaz?
A) Gittin ama ki kodun hasret ile canı bile
İstemem sensiz olan sohbeti yaranı bile
B) Ey pertev-i likan ile bi-nur u fer çerağ
Nisbet yüzüne şemsi felek muhtasar çerağ
C) Gel varma otağına rakibün ki bilürsin
İt olduğu yine melek itmek yüzer ey dost
D) Kakıyup hışm ile ebrularını çin eyler
Turmaz ol şuh-ı cefa-pişe bana kin eyler
E) Nam u nişane kalmadı fasl-ı bahardan
Düşdi çemende berg-i dıraht itibardan
 
11. Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir mesnevi beyti olabilir?
A) Yüzüm sürüp çemenler gibi hâke
Dualar eyledüm ol zat-ı pake
B) Eşcar-ı bağ hırka-i tercide girdiler
Bad-ı hazan çemende el aldı çenardan
C) Neylersen edüp bir iki gün bar-ı cefaya
Peymane senün hane senün yar senündür.
D) Zamanında asude halk-ı cihan
Vücuduyla mamure şehr ü diyar
E) Aşk imiş her ne var âlemde
İlm bir kil ü kal imiş ancak
 
12. Gazelle ilgili bilgilerden aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Arap edebiyatında ortaya çıkan bir şiir türüdür.
B) İlk beytine matla, son beytine makta denir.
C) En güzel beytine taç beyit denir.
D) Şair son beyitte mahlasını (takma adını) kullanır.
E) En az beş, en fazla on beş beyitten oluşur.
 
Aradılar bir tenhada buldular
Yaşlandılar şıvganlarım kırdılar
Yaz bahar ayında bir ad verdiler
Yandım gittim ala karlı dağ iken
13. Yukarıdaki dörtlük aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine örnek olabilir?
A) Semai        
B) Varsağı     
C) Koşma
D) İlahi          
E) Sagu
 
14. Yiğitlik kahramanlık gibi konular (I)koçaklamayla, güzellik, tabiat ve aşk gibi konular(II)güzellemeyle, ayrılık, ölüm ve hasret gibi konular (III)türküyle, Allah'ın varlığı, birliği ve Allah'a övgüler (IV)münacatla, varlıkların Allah'tan gelip, tekrar Allah'a dönmesi gibi konular (V)devriyeyleanlatılır.
Yukarıdaki parçada altı çizili numaralı bölümlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
A) I.   B) II.   C) III.   D) IV.   E) V.
 
15. Kafiye düzenleri birbiriyle aynı olan Divan edebiyatı nazım şekilleri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gazel, mesnevi, müstezat
B) Mesnevi, kaside, şarkı
C) Kıt'a, tuyuğ, mesnevi
D) Kaside, gazel, müstezat
E) Tuyuğ, rubai, murabba
 
16. Aşağıdaki Divan edebiyatı nazım şekillerinden hangisinin uyak örgüsü maniye benzemektedir?
A) Rubai        
B) Kıt'a          
C) Murabba
D) Şarkı         
E) Müstezat
 
17. Aşağıdakilerin hangisinde beyitlerle kurulan nazım şekilleri bir arada verilmiştir?
A) Kıt'a – gazel – mesnevi – kaside
B) Müstezat – kıt'a – terci-i bent – tuyuğ
C) Şarkı – kaside – gazel – mesnevi
D) Kaside – gazel – mesnevi – şarkı
E) Gazel – müstezat – kıt'a – rubai
 
18. "Kaside" ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Övgü şiiridir.
B) İlk beyti kendi arasında kafiyelidir.
C) Bazen rediflerine göre adlandırılmıştır.
D) Beyit sayısında bir sınırlama yoktur.
E) Birden çok bölümü vardır.
 
CEVAP ANAHTARI
1-C 2-D 3-B 4-C 5-D 6-A 7-B 8-E 9-E 10-C 11-A 12-C 13-C 14-D 15-D 16-A 17-A 18-D
 
1) I. Anonim halk edebiyatı nazım ürünüdür.
II. Genellikle 7’li hece ölçüsüyle söylenir.
III. İlk iki dize doldurmadır, asıl olan son dizelerdir.
IV. Son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
V. Yalnızca aşk üzerine söylenir.
Yukarıda mani için verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

A) I ve IV
B) II ve IV
C) I ve II
D) I ve III
E) IV ve V
 
 
 
 
2) “……. , şekil olarak koşmaya benzer. Maniye benzeyenler de vardır. Genellikle 11’li hece ölçüsüyle yazılır. Anonimdir. Ezgiyle söylenir. Aşk, savaş, kahramanlık konuları işlenir.”
Yukarıdaki parçada bahsedilen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Semai      B) Türkü      C) Ninni      D) Tekerleme      E) İlahi
 
 
 
 
3) I. Koşma Aşık edebiyatı nazım biçimlerindendir.
II. Uyak şeması abab, cccb, dddb şeklindedir.
III.11’li hece ölçüsüyle yazılır.
IV. Taşlama, güzelleme, koçaklama, ağıt gibi türleri vardır.
V. Söyleyeni belli değildir.
Yukarıda koşma için verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I      B) II      C) III       D) IV      E) V
 
 
 
 
4) I. Devriye
II. İlahi
III. Semai
IV. Nutuk
V. Koşma
Yukarıdakilerden hangileri Tasavvuf (TekkE) edebiyatı nazım biçimleri arasında yer almaz?

A) III ve V
B) I ve IV
C) I ve II
D) II ve III
E) IV ve V
 
Türkçenin Tarihi
Orhun Abideleri
Anlatım Bozuklukları
Cümlenin Öğeleri
Yazım ve Noktalama
Türkoloji Makaleleri
Edebiyat Nedir?
Alfabelerimiz
Atasözleri
Bulmacalar
Edebi Sanatlar
Sınav Soruları
Kpss
Oks
Öss
Bunları Biliyor musunuz?
Özlü Sözler
Güzel Sözler
Türkçe
Edebiyat
Masallar
Destanlar
Astroloji
Roman Özetleri
 
 
5) Allah ve din sevgisi işlenir. Duygusallık ön plandadır. Bu şiir türünü Yunus Emre geliştirmiştir. Yunus Emre’nin yazdığı bu tür şiirler günümüzde de söylenmektedir.
Yukarıda bahsedilen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kaside     B) Şathiye     C) Semai     D) İlahi     E) Nutuk
 
 


 
 

6) Aşık tarzı Türk halk edebiyatında, bir kişiyi ya da toplumsal düzeni eleştiren yergi konulu şiirlere ”’ denir. Bunun yanı sıra doğa güzelliklerini ya da kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen şiirlere ” denir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Hicviye-güzelleme
B) Güzelleme-koçaklama
C) Taşlama – şarkı
D) Taşlama-güzelleme
E) Taşlama-gazel
 
 
 
 
7) I. Mani
II. Hikmet
III. Ninni
IV. Tekerleme
V. Türkü
Yukarıdakilerden hangisi anonim Türk halk edebiyatı nazım şekillerinden biri değildir?

A) I        B) II        C) III        D) IV        E) V
 
 
 

8) Çukurova bayramlığın giyerken
Çıplaklığın üzerinden soyarken
Şubat ayı kış yelini koğarken
Cennet demek sana yakışır dağlar
Yukarıdaki dörtlük aşağıdaki nazım türlerinden hangisine örnektir?

A) Koçaklama
B) Güzelleme
C) Ağıt
D) Devriye
E) Taşlama
 
 
 

9) Çark bozulmuş dünya ıslah olmuyor
Ehli fukaranın yüzü gülmüyor
Aşık Ruhsat dediğini bilmiyor
Yazı belli değil hat belli değil
Yukarıdaki dörtlük halk edebiyatının hangi türüne örnek gösterilebilir?

A) Şathiye
B) Koçaklama
C) Ağıt
D) Taşlama
E) Güzelleme
 
 
 
 
10) Aşağıdakilerden hangisi türküler için söylenemez?

A) Özel bir ezgisi vardır.
B) Hece ve aruz ölçüsü ile yazılabilir.
C) Anonim halk edebiyatı nazım şeklidir.
D) Aşk, kahramanlık, gurbet konularında yazılabilir.
E) Bent sayısı 3 ile 6 arasında değişir.
 
 
 

11) Aşağıdakilerden hangisinde aşık edebiyatı nazım biçimleri birlikte verilmiştir?

A) mani-koşma-varsağı
B) koşma-ninni-türkü
C) türkü-semai-koşma
D) varsağı-koşma-semai
E) ilahi-türkü-koşma
 
 
 

12) Aşağıdakilerden hangisinde tasavvuf (tekkE) edebiyatı nazım şekilleri birlikte verilmiştir?

A) ilahi-nutuk-ağıt
B) nefes-koşma-devriye
C) şathiye-ilahi-devriye
D) nutuk-destan-na’at
E) hikmet-mani-nefes
 
 
 
 
13) Vay beni eyle beni
Elekten ele beni
Alacaksan al artık
Düşürme dile beni
Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ağıt      B)Koşma     C) Varsağı      D) Mani     E) İlahi
 
 
 
 
14) Aşağıdakilerden hangisinde koçaklama şiirleriyle ünlü iki şairimiz bir arada verilmiştir?

A) Karacaoğlan ‘ Yunus Emre
B) Yunus Emre ‘ Mevlana
C) Dadaloğlu ‘ Karacaoğlan
D) Mevlana ‘ Dadaloğlu
E) Hacı Bektaş- ı Veli ‘ Dadaloğlu
 
 
 
 
15) * Maniler tek dörtlükten oluşur
* İlk iki dize uyağı doldurmak ya da düşünceye giriş yapmak için söylenir. Temel düşünce son dizededir.
* Uyak düzeni aaxa’dır.
Yalnızca bu bilgilerden yola çıkılarak,
I. Hey birince birince
II. Bir incecik ter bürür
III. Kaşık saldım pirince
IV. Yar kapıdan girince
dizeleriyle mani oluşturulmak istenirse dizelerin sıralanışı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) II-I-III-IV
B) IV-III-II-I
C) I-II-III-IV
D) I-III-II-IV
E) III-II-I-IV
 
 
 
 
16) Yunus okur diller ile
Ol kumru bülbüller ile
Hakk’ı seven kullar ile
Çağırayım Mevla’m seni
Yukarıdaki dörtlüğün nazım
 şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) İlahi      B) Şathiye      C) Ağıt      D) Nefes      E) Devriye
 
 
 
 
17) Tarikat şeyhlerinin tarikata yeni giren kişileri aydınlatmak için söylediği şiirlere ” denir. Güney Anadolu Türkmenleri arasında Varsak boyunun özel bir ezgiyle söylediği türkülerden gelişmiş nazım şekline ” denir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A) ilahi-varsağı
B) varsağı-nutuk
C) nutuk-varsağı
D) nutuk-ilahi
E) nutuk-nefes
 
 
 

18) I. Uyak örgüsü

II. Konuları
III. Hece ölçüsü

IV. Dörtlük sayısı
V. Anonim olması
Yukarıdakilerden hangisi koşma ile türkünün benzer özelliklerinden biri olamaz?
A) V      B) IV      C) III      D) II      E) I
 
 
 
19) I. Koşma

II. Türkü

III. Şarkı

IV. Tuyuğ

V. Nefes
Yukarıdakilerden hangisi halk edebiyatı nazım şekilleri
nden değildir?

A) III ve IV
B) II ve IV
C) II ve III
D) III ve V
E) IV ve V
 
...Yanıtlar…
1) E
2) B
3) E
4) A
5) D
6) D
7) B
8) B
9) D
10) B
11) D
12) C
13) D
14) C
15) D
16) A
17) C
18) A
19) A
1. Şarkı nazım şekli için aşağıdakilerden hangisiyanlıştır?
A) Dörtlüklerden oluşan bir nazım şeklidir.
B) Divan edebiyatına Türkler kazandırmıştır.
C) 11'li hece ölçüsüyle yazılır.
D) Bestelendiği için fazla uzun değildir.
E) Şarkıda dil biraz daha sadedir.
 
2. Kaside ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Bazen rediflerine göre adlandırılır.
B) Kaside içinde gazel yazılabilir.
C) Fahriye bölümünde şair devrin ileri gelenini över.
D) Genellikle son beyitte şairin mahlası bulunur.
E) Kafiye örgüsü gazelle aynıdır.
 
3. Aşağıdaki nazım şekillerinden hangi ikisi aynı tür konuları işlemektedir?
A) Türkü – tuyuğ       
B) Sagu – mersiye
C) İlahi – kıt'a
D) Nefes – güzelleme
E) Koşuk – nutuk
 
4. Aşağıda "koşma" ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Halk edebiyatında en çok kullanılan türdür.
B) 11'li hece ölçüsüyle yazılır.
C) Aşk, güzellik ve doğa konularını işlenir.
D) Çoğunlukla tam veya zengin uyak kullanılır.
E) Son dörtlükte şairin adı geçer.
 
5. Aşağıdakilerden hangisinde Divan edebiyatı, Âşık edebiyatı ve Tekke edebiyatı nazım şekilleri sırasıyla verilmiştir?
A) Gazel, deme, ilahi
B) Şarkı, mani, nefes
C) Semai, koşma, nutuk
D) ilahi, semai, devriye
E) Kıt'a, varsağı, ilahi
 
Hakka şükür koçlarun devranıdur.
Cümle alem bu demün hayranıdur
Gün batandan gün toğan yine değin
Aşk erinün bir nefes seyranıdur
6. Yukarıdaki dörtlük aşağıdaki Divan nazım şekillerinden hangisidir?
A) Tuyuğ       
B) Rubai        
C) Şarkı
D) Murabba   
E) Kıt'a
 
7. Aşağıdakilerden hangisi dörtlükten oluşan nazım şekli değildir?
A) Şarkı         
B) Rubai        
C) Tuyuğ
D) Murabba   
E) Kıt'a
 
8. Aşağıdakilerden hangisinde Âşık edebiyatı ürünleri bir arada verilmiştir?
A) Semai, varsağı, taşlama
B) Semai, devriye, koşma
C) Nutuk, şathiye, türkü
D) Türkü, şarkı, koşma
E) Destan, türkü, deme
 
9. "Mani" ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) 7'li hece ölçüsüyle yazılır.
B) Anonimdir.
C) Kafiye düzeni aa ba'dır.
D) Verilmek istenen mesaj, ilk iki dizede verilir.
E) Aşk, sevgili, ayrılık ve ölüm gibi konular işlenir.
 
10. İnsanın Allah'tan gelip tekrar Allah'a döneceğini anlatan bir nazım şeklidir.
Yukarıda sözü edilen nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Devriye     
B) Şathiye      
C) Deme
D) ilahi           
E) Semai
 
11. Aşağıdaki nazım şekillerinden hangisi ne beyit ne de dörtlüklerden oluşur?
A) Koşuk       
B) Murabba   
C) Müstezat
D) Muhammes           
E) Sagu
 
12. Aşağıdaki nazım şekillerinden hangileri aruz ölçüsüyle yazılmaz?
A) İlahi, semai           
B) Şarkı, kıt'a
C) Tuyuğ, şarkı          
D) Kaside, murabba
E) Gazel, kıt'a
 
Gördüm yârimin yüzünü
Öptüm dostumun gözünü
Aradım buldum izini
Buldum amma neden sonra
13. Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Koşma      
B) Varsağı     
C) Semai
D) Destan      
E) Nutuk
 
14. Aşağıdakilerden hangileri türkü ile ilgili terimlerdir?
A) İmale – zihaf         
B) Nakarat – Met
C) Kavuştak – nakarat           
D) Miyan – kavuştak
E) Nakarat – vasıl
 
15. Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir kasidenin taç beyti olamaz?
A) Garik-i lutf iken haşa ki rahmetten ola mahrum
Kemine bi kesin abd-i fakirin Nabi-i şeyda
B) Gam-ı Yusufla dolmuş Mısr-i istina mıyım bilmem
Garik-ı Nil-i hasret Galib-i rüsva mıyım bilmem
C) Yümn-i na'tından güher olmuş Fuzuli sözleri
Ebr-i nisandan dönen tek lü'lü-i şehvara su
D) Yüz kere koydu lutf ile gül -beng-i ter gibi
Sanduka saldı hazin-i devran güher gibi
E) Bağ-ı cennette ümidim bu durur ki Zati'yi
Cümle mü'minlerle ol sevr edine hem sayesi
 
16. Aşağıdakilerden hangisi bir gazelin ilk beyti olamaz?
A) Açıldı bağçe-i reng ü buda bar-ı bahar
Pür etti gül – seni hep tuhfemi diyar-ı bahar
B) Seni seyretmek için reh-güzer-i gülşende
İki canibde durur serv-i hıraman saf saf
C) Saba ki dest ura ol zülfe müg-i nab kokar
Açarsa ukde-i pirahenin gül-ab kokar
D) Ezelden şah-ı aşkın bezde-i fermanıyız cana
Muhabbet mülkünün sultan-ı ali-şanıyız cana
E) Saki zaman-ı ayş-ı mey-i hoş güvardır
Birkaç piyale nuş edelim nev-bahardır
 
17. Aşağıdakilerin hangisinde birden çok dörtlükten oluşan nazım şekilleri bir arada verilmiştir?
A) Terbi, murabba, şarkı
B) Kıt'a, rubai, şarkı
C) Murabba, tuyuğ, şarkı
D) Şarkı, murabba, rubai
E) Kıt'a, şarkı, murabba
 
18. Kafiye örgüleri birbiriyle aynı olan nazım şekilleri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Müstezat, kaside, gazel
B) Terkib-i bent, gazel, kıt'a
C) Murabba, rubai, tuyuğ
D) Kıt'a, şarkı, tuyuğ
E) Mesnevi, müstezat, kıt'a
 
19. Beyitlerden oluşan nazım şekillerinden hangisinin beyit sayısı en azdır?
A) Gazel        
B) Mesnevi    
C) Kıt'a
D) Kaside      
E) Müstezat
 
20. Halk edebiyatında "mani" biçiminin karşılığı olan Divan edebiyatı nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tuyuğ       
B) Murabba   
C) Kıt'a
D) Semai        
E) Müstezat
 
CEVAP ANAHTARI
1-C  2-C  3-B  4-D  5-E  6-A  7-E  8-A  9-D  10-A 11-D  12-A  13-C  14-C  15-D  16-B  17-A  18-A  19-C  20-A