A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ Ekle
Coğrafya Sözlüğü (T-V)

Coğrafya Sözlüğü (T-V)

Tabaka kaynağı Geçirimli tabakların uç kısmından suların yüzeye çıktığı yerdir.
Taban seviyesi Akarsu aşındırmasının sona erdiği yer. Bu yer, akarsuların denize döküldüğü yerlerde deniz seviyesi, göle döküldüğü yerlerde göl seviyesi, yan derelerin ana akarsuya kavuştuğu yerlerde ise ana akarsuyun yatak seviyesidir. Bu seviyenin altında aşınma olmaz. Bu seviye düştüğünde akarsu aşınması canlanır.
Taban seviyesi ovası Akarsuların denize yaklaştıkları yerlerde taşıma gücü azdır. Böyle yerlerde akarsular, taşıdıkları malzemeleri biriktirirler ve ova yüzeyini alüvyal dolgu alanı haline getirirler. Böyle oluşan düzlüklere taban seviyesi ovası veya alüvyal taşkın ovası denir. Akarsular bu tür ovalarda menderesler şeklinde akarlar. Ege Bölgesindeki Büyük ve Küçük Menderes ovaları bu tür düzlüklere örnek olarak verilebilir.
Taban suyu Alüvyal ovaların tabanında bulunurlar. Altta geçirimsiz tabaka ile sınırlandırılmış geçirimli tabaka üzerinde biriken sulardır. Beslenme durumuna göre taban suları bazen yüzeye kadar çıkabilir. Yer altı su seviyesinin düşük olduğu alanlarda ise kuyu açmak suretiyle bu sulardan faydalanılır.



Tabanlı vadi Akarsu aşındırmasının ileri safhalarında oluşan vadi şeklidir. Vadi tabanı ova özelliği kazanır. Vadi yamaçları iyice yatıklaşır ve belirginliğini kaybeder. Ülkemizde özellikle Batı Anadolu da bu tür vadiler yaygındır.
Tafoni Büyük kayalarda oluşan kuş yuvaları şeklindeki oyuklara tafoni denir.
Takke buzulu Volkan dağlarının üst kısmında oluşan buzullardır. Ör: Ağrı dağında olduğu gibi.
Talveg Akarsu yatağının en derin yerlerini birleştiren çizgi.
Tarımsal nüfus yoğunluğu Bir ülke veya bölgede tarımla geçinen nüfusun tarım alanlarına bölünmesiyle elde edilir. Bu yöntem ekonomisi tarıma bağlı ülkeler için daha geçerli bir yöntemdir. Tarımsal nüfus yoğunluğu = Tarımsal nüfus / Tarım alanları = kişi /km 2 Tarımsal nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgemiz Doğu Anadolu, en az olan bölgemiz İç Anadolu Bölgesidir.Ülkemizin tarımsal nüfus yoğunluğu = 24.670.000 / 240.000 = 103 kişi / km 2’dir.(1990 verileri)
Taşkın ovası Akarsuların taşıdığı malzemelerin birikmesi ile meydana gelen ova. Bu ovada eğim çok az olduğundan akarsular sık sık yatak değiştirir.
Taşküre Dünya"nın manto katmanının üstünde yer alan ve yeryüzüne kadar uzanan katmanıdır. Kalınlığı ortalama 100 km’dir. Taşküre’nin ortalama 35 km’lik üst bölümüne yerkabuğu denir.
Tayga Sibirya"da Sibirya çamı, sarıçam, göknar, melez ve ladinin yer aldığı iğne yapraklılardan oluşan orman.
Tebeşir Derin deniz canlıları olan tek hücreli Globugerina (Globijerina)’ların birikimi sonucu oluşur. Saf, yumuşak, kolay dağılabilen bir kalkerdir. Gözenekli olduğu için suyu kolay geçirir.
Tektonik Yerkabuğunun yapısı ile bunu doğuran olayları açıklayan bilim dalı.
Tektonik depremler Yer"in iç kısımlarından gelen enerji yerkabuğunu ve bu kabukta bulunan fay hatlarını zorlar neticede ya yeni fay kırıkları oluşur yada mevcut fay blokları harekete geçer. Gerek yer kabuğunun zorlanarak kırılması gerekse fay bloklarının birbirine sürtünmesiyle ortaya çıkan hareketler dalga şeklinde enerji atılımına neden olur ki bu da tektonik depremleri oluşturur. Eski kıta çekirdekleri, fay hatlarıyla parçalanmamışlar ise, sağlam yer katmanlarını oluşturacakları için deprem yönünden tehlikesiz bölgelerdir. Genç fay hatlarının yayılış alanları tektonik depremlerin görülebileceği sahalara işaret eder. En fazla yıkıcı etkiye tektonik depremler sahip olup yeryüzündeki depremlerin % 90"ı tektonik kökenlidir.
Tektonik göl Yer kabuğu hareketleri ile oluşan çukurlukları dolduran sulardır. En fazla Doğu Afrika’da görülür. Yurdumuzda ise Tuz G., Manyas (Kuş g.), Ulubat, İznik, Sapanca, Akşehir, Beyşehir, Burdur, Eber, Hazar, Ilgın gölü gibi.
Tektonik hareket Yer hareketi, Dünya"nın kabuğunda kırılma, kıvrılma, takım halinde yükselme ve çökme olaylarını kapsar.
Tepe Bir doruk noktası ve onu çevreleyen yamaçlardan oluşmaktadır.
Termik Basınç Dünya"nın küreselliği nedeniyle ısınma ve soğumaya bağlı oluşan basınçlardır.
Termik ekvator çizgisi Meridyenlerin en sıcak noktalarının birleştirilmesiyle elde edilen çizgidir. Yer Ekvatoruna göre Termik Ekvator Çizgisi sapmalar gösterir. Bunun sebebi ; okyanus akıntıları ve karasallıktır.
Ters alizeler Ekvatorda yükselerek üstten 30 enlemlerine doğru esen rüzgarlara Ters Alizeler denir. Bu rüzgarlar dönenceler civarında alçalarak çöllerin oluşmasına neden olurlar.
Toktağan kar Kutup bölgeleri ile yüksek dağların üst kısımlarında bütün yıl hiç erimeden kalan karlara Toktağan kar (daimi) denir.
Tombolo Kıyı oku ile bir adanın birleşerek karaya bağlanması. Kapıdağ yarımadasında olduğu gibi.
Topoğrafya Haritaları İzohips (eş yükselti) eğrisi yöntemi ile yapılır. Araziyi ölçekleri oranında ayrıntıları ile gösterirler. Ölçekleri 1 / 20.000 ile 1 / 500.000 arasında değişir. 1 / 20.000"den büyük ölçekli olanlar kadastro işlerinde ve askeri amaçlarla kullanılır. Bu haritalardan ölçek, uzunluk alan ve eğim hesaplamada yararlanılır.
Toprak Çözülmeye uğrayan kayaların yüzeyi zamanla, ayrışmış mineraller, organik maddeler ve mikroorganizmalardan oluşan bir örtüyle kaplanır. Bu örtüye toprak denir.
Toprak Haritaları Bir bölgenin toprak özellikleri ve dağılışları hakkında bilgi veren haritalardır. Bu haritalardan, yetiştirilecek ürünlerin belirlenmesi, buna bağlı olarak topraklardan daha iyi verim alınabilmesi gibi bir çok konuda yararlanılır.
Transgresyon Deniz basması. Buzulların erimesi ile deniz seviyesinin yükselerek kara kütlesini kaplaması veya kara kütlesinin alçalarak denizin kara kütlesini işgal etmesi olayıdır.
Transprasyon Bitki, hayvan ve insanların terlemesidir.
Traverten Yer altı suları içinde erimiş halde bulunan kalkerin suların yüzeye çıktığı yerde çökelmesi ile oluşan yer şekilleridir. Çökelme olabilmesi için su içindeki CO 2 uçması gerekir. Ör: Pamukkale (Denizli).
Tropikal siklonlar Tropikal kuşakta ani basınç düşmesi ile oluşan çok şiddetli rüzgarlardır. Bu rüzgarlara Hurricane, Tornado, Kasırga,Hortum gibi isimler verilir.
Troposfer Atmosferin en alt tabakasıdır.45° paralelinde kalınlığı 12 km’dir.Bu, ortalama kalınlıktır. Kalınlığı Ekvatorda fazla (Ekvatordaki kalınlık 17 km’dir), Kutuplarda azdır.
Tsunami Denizlerde meydana gelen volkanizma ve depremlerin etkisiyle oluşan dalgalara Tsunami dalgası denir.
Tundra Kutba yakın bölgelerde yazın buzların erimesi ile yer yer bataklıkların oluştuğu, cılız ve seyrek bitkiler, cüce çalı ile yosunların bulunduğu bölge.
Turunçgiller Portakal, mandalina, greyfurt, turunç ve limon bitkilerine genel olarak turunçgil denir.
Tüf Volkan püskürmesi esnasında çıkan volkan küllerinden oluşan ince taneli kaya.

  Vadi Akarsuların en yaygın olan aşındırma şekilleridir. Akarsuların derine ve yana aşındırmaları sonucunda değişik vadi tipleri meydana gelmiştir.
Vadi buzulu Buzul aşındırması ile oluşan vadilerin içini dolduran buzullardır. Ör: Cilo dağında olduğu gibi.
Vadi kaynağı Vadi tabanlarından çıkan kaynaklardır.
Vaha Çöllerde akarsu kenarları, kaynaklar veya kuyular çevresindeki yeşillik (bağlık-bahçelik) alan.
Vejetasyon dönemi Bitkilerin büyüme veya gelişme süresi.
Voklüz Kalkerli arazilerde yer yüzüne çıkan kaynaklardır. En fazla Akdeniz Bölgesinde görülür. Ör: Düden suyu Bu kaynakların en önemli özelliği sularının bol miktarda kireç içermesidir.
Volkan Konisi Lav, kül, volkan bombası gibi volkanik maddelerin üst üste yığılması ile oluşan koni biçimli yükseltiye volkan konisi, koni üzerinde oluşan çukurluğa krater denir.
Volkanik depremler Volkanik faaliyet sırasında meydana gelen titreşim hareketlerine denir. Türkiye"de aktif volkanlar olmadığı bu tür depremler görülmez.
Volkanik göl Volkanik faaliyetler esnasında oluşan patlama çukurları içerisinde meydana gelen göllerdir. Meke gölü, Acıgöl, Nemrut gölü, başlıca volkanik göllerimizdir.
Volkanik Tüf Volkanlardan çıkan kül ve irili ufaklı parçaların üst üste yığılarak yapışması ile oluşan taşlara volkan tüfü denir.
Volkanizma Kabuk tabakasının altındaki sıcak ve plastik olan magmanın çeşitli ürünler, yani, katı, sıvı ve gaz maddeler halinde yeryüzüne çıkması ve kabuk tabakasının muhtelif derinliklerine sokulması.









  • diline pelesenk olmak ne demek
  • dillere pelesenk olmuş ne demek
  • pelesenk
  • pelesenk ne demek
  • Pelesenk Ne Demek – Pelesenk Sözlük Anlamı
  • pelesenk olmak ne demek
  • pelesenk olmak ne demektir
  • pelesenk olmuş ne demek
  • Yüksek Yüksek Tepelere sözleri