A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ Ekle
CERN’de Büyük Hadron Çarpıştırıcısında Deney Başarı İle Sonuçlandı

CERN’de Büyük Hadron Çarpıştırıcısında Deney Başarı İle Sonuçlandı

 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Nedir

1952′de kurulan Avrupa Nükleer Araştırma Kurumu, bugüne dek pek çok keşfe evsahipliği yaptı. İnternetin hızla yayılmasına imkan veren ‘http://www” adresleme sisteminin yaratıcısı Tim Berners-Lee, bir CERN çalışanıydı. LHC deneyi bugün çok sayıda komplo teorisine konu oluyor.

CERN tesislerinde bugüne kadar 100′ü aşkın ülkeden binlerce bilim insanı görev aldı. Yüzyılın projesi olarak adlandırılan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (Large Hadron Collider-LHC) deneyinde 20 ülkeden bilimciler ‘yürütücü’ olarak, onlarca ülkeden bilimciler de gözlemci olarak yer alıyor.

LHC deneyinde kullanılacak iki dev dedektörden biri olan CMS (Compact Muon Solenoid) yaklaşık 12 bin 500 ton ağırlığında. Bilimciler bu dedektörleri, Higgs parçacığını görmek, maddenin farklı boyutlarını tespit etmek ve ‘karanlık madde’yi oluşturan elementleri ayırt etmek gibi pek çok amaçla kullanacak.

LHC, evrenin oluştuğu ‘Büyük Patlama’dan hemen sonraki çok çok kısa zaman diliminde varolan koşulları yeniden yaratacak. Yerin 100 metre altında kurulu olan Çarpıştırıcı’nın ana dairesel tüneli tam 27km uzunluğunda. Deney sırasında, iki hadron ışını (atomaltı parçacık) zıt yönlerde bu dairenin içinde yol alacak ve her turda enerjileri artacak. Bu iki hadron yeterli hıza ve enerjiye ulaşınca kafa kafaya çarpışmasına izin verilecek ve sonuçlar gözlemlenerek kaydedilecek.

CMS’nin merkezindeki solenoid bobinin hazırlanması ve yerleştirilmesi tam beş yıl sürdü. Tümüyle işlevsel hale geldiğinde, Yerküre’nin yarattığı manyetik alanın tam 100 bin katı güçte bir manyetik alan üretecek.

Deneyler sırasında CERN bilgisayarları yılda 15 milyon GB veri işleyecek. Verilerin analizinde dünyanın dört bir yanında binlerce bilim insanı işbirliği yapacak ve bunun için de ‘The Grid’ adı verilen ve binlerce bilgisayarın bağlı olduğu ağ kullanılacak.

CMS dedektöründe çalışan bir teknisyen bazı yongaları kontrol ederken görülüyor. CMS’lerin kullanıldığı deneylerde 37 ülkeden 2 bin bilimci işbirliği yapıyor.

CMS dedektörünün merkezindeki parçanın ağırlığı 1900 tonu geçiyor. Şubat 2007′de çekilen bu fotoğrafta mıknatısın göbeği yerine yerleştirilmek üzere indirilirken görülüyor.

Fotoğrafta bir kısım aksamı görülen ALICE (A Large Ion Collider Experiment) deneyiyle, Büyük Patlama’dan hemen sonra, Güneş’ten 100 bin kat daha yüksek sıcaklıkta oluşan maddeler ölçülecek. Bu sıcaklığa parçacık çarpıştırması esnasında ulaşılacak.

ALICE ve CMS, LHC çerçevesinde organize edilen 6 deneyden ikisi. Çarpışmanın muhtemel sonuçları üzerine bolca spekülasyon yapılsa da, CERN’deki fizikçiler deneylerin parçacık fiziğinde pek çok soruya yanıt getireceğinden emin.

Bugün (30 Mart 2010) Ne OLDU. LHC Deney Sonucu

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’ndeki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda bugüne kadar en yüksek hıza ulaştırılan protonlar birbiriyle çarpıştırıldı.

AP ajansının haberine göre, yerin 100 metre altındaki tünelde, 3.5 Tev (teraelektronvolt) güce ulaşan ışık huzmeleri ters istikametlerden gönderilerek toplam 7 Tev enerjiyle çarpıştırıldı.

Açığa çıkan enerji, bugüne kadar Avrupa ve ABD’deki çarpıştırıcılarda kaydedilen en yüksek enerji düzeyi oldu. CERN sözcüsü, bilim adamı Paola Catapano, “Bu yeni bir çağın başlangıcıdır” dedi.

Çarpışma sırasında atom-altı parçacıklara ilişkin elde edilecek verilerin analizi uzun sürecek. Dört deney düzeneğine ait dev dedektörlerden toplanan milyarlarca veri arasından parçacık fiziğine ilişkin yeni bilgilerin ayıklanması ve yeni keşiflerin açıklanması, aylar alabilir.

CERN araştırmacıları, Fransa-İsviçre sınırında 27 km uzunluğundaki dairevi yeraltı tünelinde, esasen evreni oluşturduğu düşünülen “büyük patlama”nın bir benzerini yaratmaya çalışıyor.

CERN yetkilisi Steve Myere, “İki huzmeyi çarpıştırmak başlı başına zorlu bir iş. Bu, okyanusun ortasında çarpıştırmak üzere Atlantik’in iki kıyısından birer toplu iğne fırlatmak gibi bir şey aslında…” dedi.

Bu çarpıştırma deneyi ertesinde BHÇ yaklaşık bir yıl bakıma alınacak. Daha sonra asıl hedef olan 14 Tev gücündeki en büyük çarpıştırma için hazırlık yapılacak.

Bilim adamları, “büyük patlama” deneyinde kozmosun doğasını kavramaya yarayacak yeni parçacıklar görmeyi umuyor. Bir mikro saniye sürecek çarpışmada, temel element parçacıkları, atom çekirdeklerini oluşturmak için birleşmeye başlamadan önce meydana gelen Big Bang (büyük patlama’ anındaki koşulların oluşturulması öngörülüyor.

Uzmanlar, çarpışma sırasında, özellikle teorik fizikteki kütle kavramının temelini oluşturan veya kara maddenin neden yapıldığını anlamaya yarayacak Higgs parçacığının (Tanrı parçacığı) kanıtını göreceklerini umuyor. Karanlık maddeyle karanlık enerji, evrenin yüzde 95′ini oluşturuyor.

  • diline pelesenk olmak ne demek
  • dillere pelesenk olmuş ne demek
  • pelesenk
  • pelesenk ne demek
  • Pelesenk Ne Demek – Pelesenk Sözlük Anlamı
  • pelesenk olmak ne demek
  • pelesenk olmak ne demektir
  • pelesenk olmuş ne demek
  • Yüksek Yüksek Tepelere sözleri