A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ Ekle
Çayın Özellikleri – Çay Nasıl Elde Edilir?

Çayın Özellikleri – Çay Nasıl Elde Edilir?

 

Çay nedir? Nasıl Bir bitkidir? Çayın yetiştirilmesi, çayın soframıza gelinceye kadar geçtiği aşamalar, çayın elde edilişi hakkında bilgi.


Çay, kurutulmuş yaprakları haşlanarak suyu içilen bir ağaççıktır. Anavatanı Çindir. Sulak yağmurlu iklimlerde yetişir. Çay bitkisi yüksekliği 2 metre olan bir ağaççık şeklindedir. Fakat sık sık tepeden budanarak fazla büyütülmez, bütün kuvvetlerinin yapraklarına gitmesi sağlanır. Çayın kaynatıp demleyerek, suyunu içtiğimiz kısmı yapraklarıdır.

İkiçeneklilerin çaygiller familyasından olan bu bitkinin kısa saplı, genişçe ayalı olan yaprakları vardır. Az kokulu, beyaz ve açık sarıya yakın renkte çiçekler açar. Kapsül biçiminde de meyveler verir. Çayın 16 kadar türünün en çok yetiştirileninin 12 cm. uzunlukta, 4 cm. genişlikte yaprakları vardır.

Çay dikildikten 3-4 yıl kadar sonra yaprakları toplanır. Bunlar dalların en uçlarındaki yapraklardır. Tomurcuklardan toplananlar en değerli, en pahalı çaylardır.

Çay Nasıl Elde Edilir?

Toplanan çay yaprakları 2 saat kadar güneşe bırakılır, zaman zaman karıştırarak, yapraklar gevrekleşene kadar beklenir. Bu sırada meydana gelen gayet yavaş bir mayalama ile, yaprakların içinde acılık veren maddeler yok olur. Bundan sonra çay, bir dakika kadar kuvvetli ateş üzerinde kavrulur. Çay yaprakları kavrulduktan sonra top halinde yuvarlanır. Kavurma ve top halinde yuvarlama birkaç kere tekrarlanır. Çinliler çayı tam kıvamına geldikten sonra, paketlemeden önce, yasemin veya buna benzer hoş kokulu çiçeklerle birkaç saat beraber bulundurup çaya güzel koku verirler.

Bir de çay yapraklarını topladıktan hemen sonra kavurarak yapılan çay vardır ki, bunlarda bir mayalaşma olmadığından elde edilen çay çok sert olur. Çay, uçtaki, ortadaki, tomurcuktaki yapraklardan yapılışına göre değişik adlar alır. Tadına ve kokusuna göre ayrıldığın zaman da “renk verici”, “kokusu kuvvetli”, “acısı kuvvetli” çaylar diye adlandırılır. Ayrıca çıktığı yere göre, Seylan, Popof, Hindistan Çayı, kurutuluşuna göre de “akkuyruk, “siyah çay” gibi adlar da verilir.

Çay, keyif verici, hazmı kolaylaştırıcı olduğu için evlerde çok kullanılan bir içecektir. İçindeki kafein, teobrobin ve teofilin gibi maddelerden ötürü idrar söktürücü ve baş ağrısı dindirici olarak kullanılır. Gene çayda bulunan tanen maddesi sepicilikte (derilerin tabaklanmasında) kullanılır. Tanen kasları sıkıştırıcı bir madde olduğu için, fazla çay içenlerde peklik görülür. Çayın içindeki kafein kan basıncını (tansiyonu) arttırır; onun için çok çay içmek zararlı olabilir. Çocukların da fazla çay içmesi doğru değildir. Tanenin de çok miktarı zehirleyici olabilir. Çay, fazla kaynatılmazsa, taneni suya çıkmaz.