A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ İçerik Ekle
Başarı, Ve, İç, Motivasyon
Başarı Ve İç Motivasyon

Başarı Ve İç Motivasyon Psikoloji biliminde son yıllarda Judith Rich Harris adını sıkça duymaya başladı. Harris diğer psikologlardan değişik bi şekilde, çocukların kişiliklerinin oluşumunda anne ve babaların etkisinin epey olmadığını, buna karşın asıl çocukların kişiliği üzerindeki esas etmenin çocukların akranları olduğunu belirtiyor.

Kısaca çocukların kişiliklerinin oluşumunda, çocukların yaşıtlarını misal aldıklarını ve onlar tarafından kabul edilmenin son aşama kritik olduğunu söylüyordu. Buraya kadar ki kısım aslında bizim yazımızın ana temasını oluşturmamaktadır. Asıl artık Harrisinı bu sonuca ulaştıran süreç alaka çekicidir. Harris, Harvard Üniversitesi Ruhbilim Fakültesinde ihtisas eğitimi görüyordu. 1960 yılında kısım başkanı, ona bilimsel yeterliliği ve hür düşünme yetisine sahip olmadığı sebebiyle doktora çalışmalarına son vermek zorunda olduğunu yani okuldan kovulduğunu belirten 1 mektup yolladı.

Okuldan kovulmak Harris sebebiyle son aşama onur kırıcı 1 fiil olmasına karşın o bütün 25 sene sonraları, Amerikan Ruh bilim Derneği tarafından George A Miller ödülünü kazanmıştı. Bu ödül onun sebebiyle son aşama kritik idi sebebi, Harrisin okuldan atıldığını belirten mektubun altında da Millerin imzası bulunmaktaydı. Peki Harrisin diğerlerinde ayıran özellik ne idi? Harris başarının yalnız iç motivasyonun sağlanması birlikte elde edileceğini biliyordu. O vakit şunu söylemek gerekirse, bizi başarılı veya başarısız yapan bizzat kendi iç motivasyonumuzdur.




Motivasyon veya Türkçe ismi birlikte güdüleme şu sıralarda işletme ve psikoloji biliminin üzerinde son aşama önemle durduğu 1 konudur. Motivasyon konusunda birçok kitap ve yazı yayınlanmıştır. Bunlardan halen en çok rağbet gören Abraham Maslowun İhtiyaçlar Hiyerarşisidir. Bu yaklaşıma da muhtelif yönlerden eleştiri gelmesine rağmen esas bi şekilde geçerliliğini sürdürdüğü konusunda şüphe yoktur.

Teoriye göre bütün insanı eşdeğer biçimde motive edemeyiz. İnsanları motive edebilmenin en kritik unsuru onların ihtiyaçlarını bilme. İhtiyaçları saptarken de toplam bi şekilde ihtiyaçları beş gruba ayırmıştır.

Bunlar dizi birlikte,

1-Fizyolojik İhtiyacı: İnsanların hayatının sürdürebilmesi sebebiyle lazım olan gereksinimler. Yemek yeme, içmek, uyumak, nefes almak gibi mecburi gereksinimler.

2-Güven İhtiyacı: Burada bütün türlü korunma ihtiyacı sözkonusudur. Gelecek güvencesi, iş güvencesi, barınma, hastalıktan güvenlik gibi.

3-Sosyal İhtiyaçlar: Fizyolojik gereksinimler ve emniyet ihtiyacnın tatmininden sonraları sosyal gereksinimler devreye girer. 1 grubun parçası olmak, birlik beraberlik, aidiyet gibi ihtiyaçlardır. Bu gereksinimler karşılanmadığı müddetçe şahıslar kendilerin yanlız ve terkedilmiş hissedecektir.

4-Saygı İhtiyacı: Bunu ikiye ayırabiliriz. a) Başkaları tarafından kendine gösterilen saygı ve verilen değerle alakadar ihtiyaçlardan olan; mevki, şöhret, takdir edilme v.b b) İnsanın kendine duyduğu saygı ve önemle alakadar ihtiyaçlardan olan, kendine emniyet, bağımsızlık, başarş, v.b

5-Kendini Gerçekleştirebilme İhtiyacı: gerekir.

Yukarıdaki kademeleri şöyle açıklamak gerekirse; Kosavadaki Sırp zulmünden kaçmış olan 1 aile ülkemize ilk geldiğinde ilk istediği şey yemek yemek, uyumak ve esas ihtiyaçlarının karşılanmasını isteyecektir. Bu esas ihtiyaçlara bedel gelmektedir. Daha sonraları, 1 iş bulma ve başlarını sokacak 1 konut yapma gibi 1 istekle karşı karşıya geleceklerdir. Buda onların korunma ihtiyacına bedel gelecektir. Bu 2 gereksinim karşılandıktan sonraları toplum içinde bulunma ve kendileri gibi göçmen ailelerle ve komşuları birlikte ilişkiye girmek isteyeceklerdir. Belki de ileri ki günlerde Kosovalı Göçmenler Derneğini kuracaklatır.

Tüm bunlar sosyal ihtiyaçların 1 ifadesidir. Sosyal gereksinim karşılandıktan sonraları bulundukları sosyal ortamda saygı görmek yani bulundukları toplumda kritik olduklarını hissetmek isteyeceklerdir. Daha sonraları bundan sonra kendi kendilerine tatmin duymaya başlıyacaklardır. Kısacası dışarıdan gelecek olumsuzluklar veya onu bahtiyar edecek hadiseler ve durumlar onun yaşamını epey çok etkilemiyecektir. Kosovalı aileye dönecek olursak çalıştıkları iş yerinde üst kademeye çıkmak isteyecekleri gibi kendilerine olan güvenleri bütün geçen gün artacaktır. Bu da onların saygı ihtiyacının ifadesinden farklı birşey değildir. Son olarakta Kosovalı ailemiz bundan sonra yaptıkları işleri öyle 1 yapacaklar ki, şahıslar kimin yaptığını bilmese dahi işin niteliğini görünce olsa olsa bu işi şu aile yapmıştır diyecektirler. Yukarıdaki süreç hepimiz sebebiyle geçerlidir.

İlk 3 gereksinim hiyerarşisi ve dördüncü gereksinim hiyerarşisininde a alt ayırımı dış motivasyon unsurlarının ifadesidir. Yani bunlar bizleri tatmin edebilir. ama bunlardan 1 tanesinin o veya bu nedenden dolayı elimizden gittiğinde kendimize inançımızı ve başarabileceğimiz duygusunu kaybedebiliriz.

Bizim sebebiyle yaşam adeta çekilmez mümkün. Burada ki özellikler bizim sebebiyle yaşamın 1 aracı olması gerekirken, farkına dahi varmadan yaşamın amacı haline gelebilirler. Çevremize baktığımızda bazıları insan sebebiyle bundan sonra para 1 vasıta olmaktan çıkıp onlar sebebiyle bütünüyle amaç haline geldiğini rahatlıkla söyleyebiliriz.

Halbuki merdivenin dördüncü basamağının 1 bölümünü oluşturan kendine saygı ve son basamak durumunda bulunan kişinin kendinini gerçekleştirebilmesi durumlarına geldiği durumlarda onların üretme yeteneklerini ve yaşamda iz bırakma kabiliyetlerini sınırlayacak 1 etmen bulunamaz. Bunun en iyi örneklerini bizlere Mevlana ya da Yunus Emre vermektedir.

Tüm zorluklara rağmen Maslowun gereksinimler hiyerarşisinin en üst basamağında mekan aldıkları sebebiyle bundan sonra onların iç motivasyonunu asla kimse ellerinden alamayacaktır. Topluma baktığımız vakit başarılı insanlarla başarısız insanlar arasındaki en kritik farkın başarısız insanlar yanlızca dış motivasyon unsurları birlikte motive edilirken ve bunların yokluğu halinde artı üretim yetenekleri bütünüyle ortadan kalktığı halde, başarılı insanlar yani üretme yeteneğine kendilerinden birşeyler ekleyen insanları tek motive eden özellik onların kendi birbirini motive edebilmeledir. Dış motivasyon unsuru birlikte motive olan insanlar dışarıda hava kapalıyken canları sıkılır.

Hava onların hem üretme hem de insan ilişkileri kalitesini etkileyebilir. Halbuki benim insanları anlayabilme, onlarla birşeyleri paylaşabilme kapasitemle yani insan ilişkileri kalitesi birlikte havanın doğrudan doğruya ne gibi 1 ilişkisi mümkün? Bu tip insanlar yaşamlarındaki bütün olumsuzluklarının kaynağını 1 dış faktöre bağlama eğilimindedirler. Kendilerinin dışında herkes yanlış mümkün. Son bi şekilde ta bu tip insanlar hayatları boyu herkesi değiştirmek isterler ama birbirini değiştirmeyi us dahi etmezler. İçsel motivasyon basamağına ulaşmış insanlar ise hayatlarındaki bütün engelleri yaşamlarının o aşamasından sonraki kısımlar sebebiyle 1 fırsat bi şekilde değerlendirir.

Başarı veya başarısızlığı dış etmenlerde aramak yerine bizzat kendi içlerine döner. Peki Maslowun bahsettiği beşinci basamağa çıkmak sebebiyle neler yapmalı. Bunun 1 reçetesi yoktur. Kıcası size bu konuda aspirin sunamayacağız. şahsi bütünlüğe ulaşmanın mirengi noktalarını kısaca açıklayalım.

Bu yolu tamamlamak veya bu yola asla koyulmamak tamanen sizin elinizde. derece derece gidecek olursak:

1-Vizyonun oluşturulması: Ben gelecekte ne olmak istiyorum, 5 sene sonraları kendimi nasıl 1 insan bi şekilde görmek istiyorum. Kafamda kendimle alakadar canlandırdığım fotoğraf ne? bütün bu sualler gerek, iş yaşantısı, gerek aile yaşantısı gerekse sosyal yaşantı sebebiyle ayrı ayrı yanıtlanmalıdır. Bu derece tamamlandıktan sonraları ikinci derece devreye giriyor.

2-Misyonun tanımlanması: bütün bunları neden yapıyorum sorusunun yanıtıdır. Kısacası her bunları neden istiyorum? bahtiyar olmak, üretici olmak. Misyon her bunları yapmamda bana ilham veren güçtür.

3-Çekirdek değerler: Vizyona giden bütün yol mübah değildir. Çekirdek değerlere bakmak gerekir. Dürüstlük, ahlak, doğruluk, sevgi, paylaşım gibi.

4-Hedefler koymak: Vizyona ulaıp ulaşmadığı mı veya yaklaşıp yaklaşmadığımı nasıl ölçeceğim. Bunun sebebiyle dar, orta ve uzun vadeli erekler koymak gerekir. Burada bahsettiğimiz erekler, somut-ölçülebilir-mukayese edilebilir-belirli 1 vakit dilimi içinde ve iddialılık gibi kriterleri taşımalıdır. bahtiyar ya da iyi yaşamak 1 erek olamaz. İyi yaşamak ya da bahtiyar olmak sebebiyle yukarıdaki kriterleri elbet tanımlamak gerekir.

5-Planlamak: dar, orta ve uzun vadeli hedeflere nasıl ulaşacağının tanımlanması gerekir. Bunu günlük, haftalık ve aylık bazlarda düşünmek gerekir.

6-Eylem Planı: yalnızca düş kurmak yetmiyor. Harekete geçmek gerekir. Harekete geçebilmek içinde yukarıdaki altı aşamanın oluşum sürecini elbet hayat arkadaşlarımız v e bizi tanıyan insanlarla paylaşmamız gerekir. bütün bunları gerek insan yaşamında gerekse işletme yaşamında yapmak Başarıya ulaşmak sebebiyle tek yoldur.

Mevlananın dediği gibi başarılı insanları başarısız insanlardan ayıran tek fark, başarılı insanlar başarısız insanların görüpte yapamadıklarını yapabilen insanlardır.

Başarmak yani bu dünyada iz bırakmak bütünüyle bizlerin elinde. Önümüzdeki tek ve en büyük engelde bizzat kendimiziz. Unutmayın bu engeli aşma yolunda bize bizden başkası yardımcı olamaz. Yolunuz açık olsun.
JulesVerne

  Ad Soyad
  Yorum