A
B
C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
I
İ
J
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Q
W
X
+ İçerik Ekle
Amerika, Irak, güvenlik, anlaşması,
Amerika-Irak güvenlik anlaşması

Amerika-Irak güvenlik anlaşması

Bu haftanın en önemli gelişmelerinden birisi Amerika ile Irak hükümeti arasında yaklaşık bir yıldır müzakere edilen güvenlik anlaşmasının Irak parlamentosunun önüne onay için gelmesiydi.
Geçen çarşamba parlamentoya gelen; ancak perşembeye ertelenen anlaşma, oturumda mevcut bulunan 198 milletvekilinin 35"inin ret oyuna karşılık 149"unun evet oyuyla kabul edilmiş bulunuyor. Esasen kabul için 275 milletvekilinden meydana gelen parlamentoda salt çoğunluk olan 138 evet oyu yeterliydi ve Şii-Kürt ittifakı bu sayıyı aşan bir toplamı da oylama öncesi elde ettiğini açıklamıştı. Ne var ki, buna rağmen bu ittifak ve de Amerika, anlaşmanın daha geniş bir taban tarafından kabulünü de anlaşmanın geleceği bakımından elzem görüyordu.

Nitekim, bu yüzden Sünni grubun da anlaşmayı benimsemesi ve bunun kabulü için oy vermesi için çeşitli görüşmeler yapıldı. Sonuçta Sünni grubun kabul için öne sürdüğü üç talebinden ikisi kabul görmedi; ancak üçüncüsü olan referandum şartının taraflarca kabulü ile Sünni grup da anlaşma lehine oy kullandı. Böylece üç üyeden meydana gelen Başkanlık Konseyi"nin anlaşmayı önümüzdeki günlerde onaylaması ile 1 Ocak 2009 tarihinden sonra anlaşma resmen yürürlüğe girmiş olacak.

Anlaşmaya son anda eklenen referandum konusu da şöyle: Anlaşma 2009 yılının Temmuz ayında referanduma sunulacak. Teorik olarak anlaşma referandumda reddedilirse bu Amerika"nın Irak"tan 2011 sonuna kadar değil 2010 ortalarına doğru çekilmesi sonucunu doğuracak. Ancak referandum için parlamentonun yeni bir kanun çıkarması ve gerekli düzenlemeleri de önceden yapması gerekiyor. Bu kanun çıkar mı, referandum askıda kalır mı, doğrusu şimdiden söylemesi zor. Ancak yapıldığı takdirde, anlaşmaya son noktayı Irak halkı koymuş olacak. Zaten Sünni grup bu yüzden referandum şartını öne sürmüştü.

Diğer yandan, referandum şartının kabulü Amerika"nın bundan sonra söz konusu güvenlik anlaşmasının uygulamasına daha çok dikkat etmesini de ister istemez sağlayacak elbette; zira Irak halkı bundan böyle Amerika"nın anlaşmaya ne kadar uyup uymadığını izleyecek ve sonuçta referandumda bunlara göre karar verecek. Bu bakımdan da Sünni grubun referandum şartını kabul ettirmesinin olumlu bir davranış olduğu söylenebilir.

Anlaşmanın diğer önemli hükümlerine gelince; bunların başında Amerikan birliklerinin Irak şehir ve kasabalarından 30 Haziran 2009 tarihine kadar çekilmiş olacakları; Irak hükümeti ve Amerika başka bir anlaşmaya varmadıkları takdirde Amerikan birliklerinin tamamının 31 Aralık 2011 tarihine kadar geri çekilmiş olacakları gibi hükümler var. Bunlara ilaveten Amerikan birliklerine operasyon yapmaları için Irak makamlarından izin alma zorunluluğu da getirilmiş bulunuyor. Bu da Irak hükümetinin askerî kontrolü ele almasında önemli bir gelişme elbette. Bu çerçevede bir başka önemli hüküm de Irak hava sahasının 1 Ocak 2009 tarihinden sonra Irak"ın kontrolüne geçeceği yolunda. Bu da bizi ilgilendiren en önemli hüküm sayılır.

Anlaşma genel hatlarıyla böyle. Kısacası anlaşmayla Amerika üç yıl içinde Irak"tan tamamen çekilmiş olacak. Bu üç yıl konusu esasen Pentagon"un Irak"tan düzenli çekilme için yönetime sunduğu bir şarttı. Pentagon "ancak üç yıl içinde başarılı ve düzenli çekilmeyi" gerçekleştirebilirim" diyordu. Böylece anlaşmayla en başta Pentagon tatmin edilmiş olunuyor.

Anlaşmanın yeni Başkan Obama"yı da bağlaması bekleniyor elbette. Sonuçta anlaşma iki devlet arasında yapılan bir anlaşma. Ancak Obama"dan bugüne kadar bu konuda herhangi bir açıklama da yapılmış değil. Esasen Obama seçim kampanyası sırasında Amerikan birliklerini Irak"tan 16 ay içinde tamamen çekeceğini taahhüt etmişti. Anlaşma sonrası bu takvime bağlı kalacak mı, yoksa üç yılı kabul edecek mi, henüz bilinmiyor.

Anlaşma ile ilgili olarak bugün söylenebilecekler kısaca böyle...